Sankcje · art. 106ni ustawy o VAT
Kary KSeF: 100% VAT albo 18,7% należności. Od kiedy?
W obowiązujących przepisach kary z art. 106ni startują 1 stycznia 2027 r. Rząd przyjął projekt odroczenia do 2028 r., ale to jeszcze nie ustawa. Wyjaśniamy, co jest prawem, co projektem i jakie błędy realnie generują ryzyko.
Kara z art. 106ni nie jest automatyczna. Nakłada ją naczelnik urzędu skarbowego w drodze decyzji, po ustaleniu stanu faktycznego. To ważne, bo w internecie krążą dwa skrajne przekazy: „nic nie grozi, bo kary odroczone” i „każda faktura poza KSeF to 100% VAT”. Prawda jest bardziej zniuansowana — ale ryzyko jest realne, zwłaszcza gdy obowiązek już obowiązuje.
Stan na 22.10.2026 — dwie daty, jedna decyzja do podjęcia
Obowiązujące prawo: art. 106ni stosuje się od 1 stycznia 2027 r. (art. 23 ustawy z 16.06.2023 r. o zmianie ustawy o VAT).
Projekt rządowy: 20 października 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt odroczenia nakładania kar do końca 2027 r., czyli do 1 stycznia 2028 r. Projekt wymaga uchwalenia przez Sejm, zgody Senatu i podpisu prezydenta.
Wniosek: nie można jeszcze mówić „kary będą dopiero w 2028 r.”. Można powiedzieć: „rząd chce, żeby były od 2028 r., ale dziś w prawie jest 2027 r.”. Wdrożenie planuj na 2026 r.
Za co dokładnie grozi kara
| Naruszenie | Kara, gdy faktura wykazuje VAT | Kara, gdy faktura nie wykazuje VAT | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Brak wystawienia faktury w KSeF mimo obowiązku | Do 100% VAT wykazanego na fakturze | Do 18,7% kwoty należności ogółem, jeśli faktura nie wykazuje VAT | Art. 106ni ust. 1 |
| Faktura wystawiona poza KSeF niezgodnie z wzorem w czasie awarii lub niedostępności | Do 100% VAT | Do 18,7% należności | Art. 106ni ust. 1 |
| Niezgodne z przepisami korzystanie z trybu offline24 | Do 100% VAT | Do 18,7% należności | Art. 106ni ust. 1 |
| Opóźnienie przesłania faktury do KSeF | Do 100% VAT | Do 18,7% należności | Art. 106ni ust. 1 |
Jak liczyć 100% i 18,7%
Przy fakturze z VAT kwota bazowa to podatek wykazany na fakturze. Jeśli faktura opiewa na 10 000 zł netto i 2 300 zł VAT, maksymalna kara to 2 300 zł. Przy fakturze bez VAT (np. zwolnionej, eksportowej, odwrotne obciążenie) punktem odniesienia jest cała należność — 18,7% z 10 000 zł to 1 870 zł. To liczby orientacyjne; decyzję podejmuje organ, biorąc pod uwagę m.in. charakter naruszenia i jego skutki.
Dlaczego 18,7%, a nie 23%?
18,7% to stawka wskazana w przepisie dla faktur bez wykazanego VAT. Nie jest to „VAT od zera”, tylko odrębna podstawa wymiaru kary. Nie przeliczaj jej na stawkę podatku — to mechanizm sankcyjny.
Kary to nie jedyny koszt
Nawet jeśli projekt odroczy kary, pozostają konsekwencje pozaart. 106ni:
- Ryzyko u kontrahenta. Faktura, której nie ma w KSeF, może nie zostać uznana za prawidłowy dokument do odliczenia VAT. Kontrahent może zażądać korekty albo wstrzymać płatność.
- Split payment. Od 1.01.2027 r. numer KSeF ma być obowiązkowy w tytule przelewu dla faktur objętych mechanizmem podzielonej płatności (art. 108g). Brak numeru utrudnia zapłatę.
- Korekta i archiwizacja. Faktura wystawiona poza systemem wymaga odrębnego obiegu, a jej późniejsze wprowadzenie do KSeF nie zawsze jest możliwe w tym samym trybie.
- Czas i stres. Wyjaśnianie rozbieżności z urzędem i kontrahentem kosztuje więcej niż abonament programu za 20–60 zł miesięcznie.
Co zrobić teraz, żeby ograniczyć ryzyko
Sprawdź, czy obowiązek już cię obejmuje
Nie czekaj na 2027 r. Jeśli przekroczyłeś 200 mln zł sprzedaży w 2024 r. albo 10 tys. zł miesięcznie na fakturach w 2026 r., obowiązek już działa. Kalkulator daty pomoże ustalić scenariusz.
Wystawiaj faktury w KSeF, a nie „obok”
Program musi wysyłać fakturę do systemu i odbierać UPO. Sam PDF z numerem KSeF nie wystarczy, jeśli dokument nie został zarejestrowany w systemie.
Miej procedurę offline
Zapisz, co robisz, gdy KSeF jest niedostępny: który tryb wybierasz, kto generuje dwa kody QR, kto dosyła faktury i w jakim terminie. To dokument dla zespołu, nie dla urzędu.
Nie licz na odroczenie w planie wdrożenia
Nawet jeśli kary zostaną przesunięte, obowiązek zostaje. Odroczenie kupuje czas na poprawki, nie na rozpoczęcie projektu.
Najczęstsze pytania o kary
Ile wynosi kara za wystawienie faktury poza KSeF?
Czy kary na pewno zaczną obowiązywać 1 stycznia 2027 r.?
Czy odroczenie kar znosi obowiązek KSeF?
Co grozi za opóźnienie przesłania faktury w trybie offline?
Czy kara dotyczy też błędnej faktury wystawionej w KSeF?
Źródła
- Ustawa z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775) — ISAP / Dziennik Ustaw, dostęp 2026-10-22. Art. 106ga–106ni: obowiązek KSeF, tryby offline, kary. Art. 108g: numer KSeF w przelewie od 1.01.2027.
- Ustawa z 16.06.2023 r. o zmianie ustawy o VAT (Dz.U. 2023 poz. 1598) — ISAP / Dziennik Ustaw, dostęp 2026-10-22. Art. 23 — terminy wejścia w życie obowiązku KSeF i kar.
- KSeF bez kar pieniężnych do 2028 r. — resort finansów szykuje nowelizację — Legalis (Wolters Kluwer), dostęp 2026-10-22. 08.10.2026. Cytuje art. 106ni: kara do 100% VAT lub do 18,7% kwoty należności ogółem.
- Od 1 stycznia 2027 r. początek stosowania kar w KSeF — Infor.pl, dostęp 2026-10-22. Omówienie kar 100% i 18,7% oraz stanu prawnego przed projektem odroczenia.
- Więcej czasu na wdrożenie KSeF — komunikat po posiedzeniu Rady Ministrów — Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, gov.pl, dostęp 2026-10-22. Posiedzenie 20.10.2026: rząd przyjął projekt odroczenia kar za błędy w KSeF.
- Projekt ustawy o zmianie ustawy o VAT — odroczenie kar KSeF do końca 2027 r. — Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, gov.pl, dostęp 2026-10-22. „Projekt przewiduje odroczenie do końca 2027 r. nakładania kar pieniężnych”. To projekt, nie obowiązujące prawo.
- KSeF 2.0 — pytania i odpowiedzi — Ministerstwo Finansów, ksef.podatki.gov.pl, dostęp 2026-10-22. Pyt. 3–5 (tryby offline, B2C), pyt. 16–19 (limit 10 tys. zł), pyt. 23 (kary odroczone do 1.01.2027), pyt. 43–44 (numer KSeF w przelewie).